تغيير رژيم روسيه در اوضاع اقتصادى و سياسى ايران اثر عميقى بخشيد ؛ فشار نظامى روس تزارى كه بيش از يك قرن روى سينهء ايران سنگينى داشت ناگهان بر طرف و براى ميهن‌پرستان ايرانى روزنهء اميدى نمودار گرديد همانطور كه پيش آرزوى مرتجعين و مزدوران روس ديوارى از يأس و اندوه كشيده شد . در سال دوم جنگ بزرگ بين روسيه و انگلستان بطور محرمانه در قرارداد 1907 تجديدنظر به عمل آمده و موافقت حاصل شده بود كه منطقهء بيطرف هم در قلمرو انگلستان قرار گيرد . حدوث انقلاب يك مرتبه اين نقشهء شوم را نقش‌برآب كرد و زنجير استعمار مضاعف را از دست و پاى ايرانيان برگرفت . « * » از حيث اقتصادى در دورهء تزار سود بيشترى عايد بازرگانان ايران بويژه در قسمت‌هاى شمالى ميگرديد و عدهء كثيرى از تجار ايرانى در مراكز تجارتى مسكو ، تفليس ، راستوف ، عشق‌آباد ، حاجى ترخان

--> ( * ) ترجمه تلگراف رمز محرمانه وزير امور خارجه روس به سفير كبير روس در پاريس مورخه 7 مارس 1917 - نمره 1365 : لطفا پس از اشاره بيادداشت نماينده دولت انگليس در پطروگراد از گرى تشكرات دولت امپراطورى را از اينكه دولت انگليس رضايت كامل و قطعى خود را در مسئله اسلامبول و بوغازها موافق ميل دولت روس داده است اظهار نمايند دولت امپراطورى احساسات دولت انگليس را در شناسائى و ملاحظه صميمانه منافع بين الاثنين باقدر و قيمت ميشمارد و اميدوار است براى ابد دوستى مستحكم بين روس و انگليس باقى باشد . چون دولت روس سابقا در خصوص شرايط تجارتى در بوغازها و اسلامبول وعده داده است دولت امپراطورى مانعى در تاكيد رضايت خود براى برقرارى آزادى ترانزيت از راه اسلامبول باستثناى مال التجاره كه از روسيه خارج و يا بروسيه داخل مىشود ندارد و نيز آزادى عبور كشتيهاى تجارتى از بوغازها براى سهولت داخل شدن بدار دانل دولت امپراطورى حاضر است دولى را كه كمك و مساعدت آنها مفيد براى دولتين انگليس و فرانسه محسوب شود همراهى در جذب آنها نمايد دولت امپراطورى به كلى با نقطه‌نظر دولت انگليس در اينكه اماكن مقدسه مسلمين در آتيه هم در تملك مستقل مسلمين بمانند شريك است ولى مايل هستم از حالا معلوم گردد آيا در نظر است كه اين اماكن در تحت تسلط عثمانى مانده و خلافت با سلطان خواهد شد يا اينكه دول مستقل جديدى تشكيل خواهند داد زيراكه فقط در صورت حل اين مسئله دولت امپراطورى خواهد توانست تصميمى گرفته و ميل خود را اظهار بدارد ولى بعقيده دولت امپراطورى اگر خليفه‌گى از دولت عثمانى جدا ميشد خيلى مناسب بود معلوم است آزادى بايد تأمين شود دولت امپراطورى مجددا رضايت خود را به روى انضمام نمودن منطقه بيطرف ايران در جزو منطقه نفوذ انگليس تاكيد مىكند ضمنا چون حوالى شهرهاى اصفهان و يزد غيرقابل تجزى از دو شهر مزبور هستند و نظر بمنافع روسيه در آنجاها منصفانه است كه آن حوالى هم بدولت روس واگذار شود بواسطه اينكه منطقه بيطرف در حاليه بطور مثلث بين سرحدات روس و افغانستان واقع است در دو نقطه ذو الفقار به كلى نزديك بسرحد روس است بنابراين ميبايست كه يك قسمت از مثلث مزبور ضميمهء منطقه روس شود چون مسئله كشيدن خطوط راه‌آهن در منطقه بيطرف داراى اهميت مخصوصى براى دولت روس مىباشد در آتيه هم بايد مطرح مذاكرات دوستانه شود دولت امپراطورى كاملا خاطر جمع است كه من بعد شناسائى آزادى تمام در عمليات و اقدامات خصوصا شناسائى حق نفوذ مخصوصى در توسعه و تأسيس امور ماليهء و ثروتى در حدود منطقه نفوذيكه براى روسيه معين شده است خواهد شد و در خاتمه دولت امپراطورى مايل است كه در همين موقع مسائل راجع بشمال افغانستان كه همجوار روسيه است برطبق مذاكرات سنه 1914 حل شود .